การเพิ่มคุณค่าอัญมณีด้วยการฉายรังสี
                 
รังสีที่นิยมใช้ฉายอัญมณีให้มีสีสันสวยงามเปลี่ยนไปจากเดิม มีอยู่ 3 ชนิด คือ             
    1. รังสีแกมมา จากไอโซโทปโคบอลต์-60 ซึ่งเป็นคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้าพลังงาน 1.17 และ 1.33 MeV ซึ่งการฉายอัญมณีด้วยรังสีแกมมา
    2. อิเล็กตรอนพลังงานสูง ( 10-20 MeV) จากเครื่องเร่งอนุภาค เมื่อนำมาฉายอัญมณีจะทำให้เกิดความร้อนเฉพาะที่สูงมาก อาจทำให้เกิดอัญมณีแตกร้าวได้     จึงต้องมีการระบายความร้อนด้วยน้ำ   อิเล็กตรอนให้โดสแก่อัญมณีสูงกว่ารังสีแกมมา จึงทำให้ผิวของอัญมณีมีสีสดสวยกว่า
    3. นิวตรอน จากเครื่องปฏิกรณ์ปรมาณู เนื่องจากนิวตรอนมีความสามารถในการทะลุทะลวงดีกว่าอิเล็กตรอน อัญมณีจึงมีสีสม่ำเสมอทั่วทั้งก้อน แต่การอาบด้วยรังสีนิวตรอนจะก่อให้เกิดสารไอโซโทปรังสี และจะต้องเก็บอัญมณีไว้จนกว่าความแรงรังสีจะลดลงอยู่ในระดับที่ปลอดภัยตามมาตรฐานสากลคือ 2 นาโนคูรีต่อกรัม

    ปัจจุบันโครงการวิจัยฟิสิกส์และวิทยาการก้าวหน้า สำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ ประสบความสำเร็จในการฉายรังสีโทแพซ(Topaz) สีฟ้าอ่อนหรือไม่มีสี เมื่อนำไปอาบรังสีนิวตรอนจะกลายเป็นสีฟ้าเข้มและจะไม่มีการเปลี่ยนสีแม้ถูกแสงสว่างนานเพียงใดก็ตาม ทำให้มีราคาเพิ่มขึ้นกะรัตละ 10-30 เท่า นอกจากนี้ยังประสบความสำเร็จในการเปลี่ยนสีของทัวร์มาลีน (Tourmaline) โดยการฉายรังสีแกมมาจากเดิมใสสีชมพูอ่อนกลายเป็นสีแดงหรือชมพูเข้ม และได้เปิดให้บริการฉายรังสีโทแพซและทัวร์มาลีนแก่ผู้สนใจทั่วไป

*   สีจางไปเมื่ออยู่ในแสงสว่าง
** อาจจางเมื่ออยู่ในแสงสว่าง อาจมีศูนย์กลางของสี (color centers) อย่างนอ้ยสองศูนย์ในอัญมณีอย่างหนึ่งเป็นแบบที่จะจางไป และอีกอย่างหนึ่งเป็นแบบไม่จาง